İmranlı İlçemiz

0
1447
views

imranlı

 

İMRANLI İLÇESİ’NİN KÖYLERİ
AKÇAKALE-AKKAYA-AKSU-ALACAHACI-ALTINCA-ARDIÇALAN-ARIK-AŞAĞIBOĞAZ-AŞAĞIÇULHA-AŞAĞIŞEYHLİ-AVŞAR-AYDIN-AYDOĞAN-BAĞYAZI-BAHADUN-BAHTİYAR-BARDAKLI-BAŞLICA-BECEK-BEĞENDİK-BOĞANAK-BOĞAZÖREN-BORULAR-BULGURLUK-ÇALIYURT-ÇANDIR-CELALDAMI-CERİT-ÇUKURYURT-DAĞYURDU-DARISEKİ-DELİCE-DEMİRTAŞ-DEREKÖY-DOĞANÇAL-EKİNCİK-ERDEMŞAH-ESKİDERE-ESKİKAPUMAHMUT-ESKİKEŞLİK-GELİNTARLA-GÖKÇEBEL-GÖKDERE-GÖRÜNMEZKALE-GÜVEN-K.SÖĞÜTLÜ-KAPUKAYA-KAPUMAHMUT-KARABOĞAZ-KARACAHİSAR-KARACAÖREN-BUCAK MERKEZİ-KARAÇAYIR-KARAHÜSEYİN-KARAPINAR-KARATAŞ-KARLIK-KASAPLAR-KAVALCIK-KEMRELİ-KERİMOĞLU-KEVENLİ-KILIÇKÖY-KIZILMEZRA-KIZILTEPE-KOÇGEDİĞİ-KÖRABBAS-KORUKÖY-KOYUNKAYA-KUZKÖY-MADENKÖY-MERKEZ KILIÇLAR-ORTAKDARACIK-ORTAKÖY-PİREDEDE-REFİK-S.GELENLİ-SANDAL-SİNEK-SÜVARİLER-TAŞDELEN-TAŞLICA-TOKLUCAK-TOPALLAR-TOPTAŞ-TÜRKKEŞLİK-TÜRKYENİCE-TUZÖZÜ-UYANIK-UZUNTEMÜR-YAKAYERİ-YAPRAKLIPINAR-YAZIKAVAK-YAZILI-YENİKENT-YENİKÖY-YONCABAYIRI-YOZYATAĞI-YUKARIBOĞAZ-YUKARIÇULHA-YÜNÖREN-YÜREKTAŞI

İMRANLI İLÇESİ’NİN TARİHİ

İmranlı ve çevresi, tarihsel süreç içerisinde Hitit, Pers, İskender, Roma ve Bizans İmparatorluklarının hâkimiyetinde kaldığı bilinmektedir. Yine tarihi kaynaklarda bölgenin zaman zaman Müslüman Arapların eline geçtiği ve Malazgirt Savaşı sonrasında da Bizanslılar ile yapılan antlaşma gereğince, Kızılırmak yayının dışında kalan yerlerin doğusu ile beraber bu bölgenin Türk idaresi altına girdiği kaydedilmektedir. İmranlı ve çevresinde 1075 yılında Danişmentliler, 1174 yılında Selçuklular, 1243 Köse Dağı Savaşı’ndan sonra Moğollar 1340’lı yıllarda Eretna Beyliği, 1381-1398 yılları arasında Kadı Burhaneddin ve daha sonra da Osmanlılar hüküm sürmüştür. Yıllardır farklı kültürlerin kardeşçe bir arada yaşadıkları bir bölge olan İmranlı ilçesinin ilk defa kimler tarafından ve ne zaman kurulduğu bilinmemekle beraber bölgenin canlılığı 1877 – 1878 Osmanlı-Rus Savaşı’yla artmıştır. İmranlı geçmişinde çok yoğun bir orman dokusuna sahip olduğu bilinmektedir. Devrinin önemli bir yerleşim yeri olan Zara’nın doğusunda kalan bu yörede dikkate değer bir yerleşim yeri bulunmamaktadır. Batılı araştırmacı Sinclair 1372 yılında Zara’nın doğusundaki bugünkü İmranlı civarının aşırı derecede ormanlaşmış olduğunu ve belki de bu yüzden çok az sayıda seyyahın Zara’nın doğusunda şimdiki karayolu istikametinde seyahat ettiğini ileri sürmektedir. İmranlı ve civarında önemli herhangi bir kentin olmaması ve bölgenin aşırı ormanlık olması gibi sebeplerden dolayı, 17. yüzyılda yaşamış olan Osmanlı seyyahı Evliya Çelebi dahi Sivas’tan Erzincan’a ve Erzurum’a Zara ve Suşehri üzerinden seyahat etmiştir. Bu tespit bazı Sivas Salnameleri (Yıllık) tarafından da desteklenmektedir. Hicri 1308 (1890 – 1891) tarihli Sivas Salnamesi’ne göre de Zara kazasının Abaş ve Çit nahiyelerinde görkemli bir orman bulunmaktadır. Selçuklu ve beylikler zamanında bölgeye Türkmen, Oğuz, Yörük ve diğer Türk boyalarından göçler olmuştur. Kanuni Sultan Süleyman ve Sultan Abdülmecit zamanındaki göçler sebebiyle de fazla nüfusa sahip olmayan bölgenin demografisi yeniden şekillenmiştir. Kanuni zamanındaki göçler hakkında fazla bilgi olmamakla, Sultan Abdülmecit zamanında kuzeyde Kızılırmak’ın çıkış yatağı olan İmranlı bölgesine göçler ve yerleşimler olmuştur. Bu zamanda, bölgenin toprağı verimli, suyu ve havası temiz, ormanları bol idi. 19. yüzyılın son çeyreğinde, 93 Harbi olarak da bilinen 1877–1878 Osmanlı–Rus Savaşı’ndan dolayı Erzurum ve Kars illerinden bölgeye devlet eliyle göçler yaptırılmıştır. Göçmenlerin sayısı çok fazlaydı ve bölgeye gelenlerin büyük bir kısmı devlet tarafından şimdiki İmranlı ilçe merkezinin bulunduğu bölgeye yerleştirilmişlerdir. Bugün İmranlı olan arazi satın alınarak muhacirlerin iskânı sağlanmıştır. 1870 Sivas Salnamesi’nde 271 hanedeki 1378 muhacirin bölgeye yerleştirildiği yer almaktadır. İmranlı’nın yazılı kaynaklarda geçen ilk ismi olan Çit Sahrası, bu göçlerden sonra nahiye olmuş ve böylece Çit Bucağı adını almıştır. Yazar Aziz B. Erdeşir Astrabadi’nin Farsça yazılan Bezm-i Rezm adlı kitabının 494.sayfasında Çit’ten şöyle bahsedilmektedir: “Kadı Burhaneddin, Kemah valisini tedip için Çit Sahrasına indi.” Kadı Burhaneddin ve devleti adlı kitabında Doç. Dr. Yaşar Yücel de 143.sayfada aynı konudan bahsetmektedir. Bu bilgilere göre, yazılı olarak 1340 yılından beri İmranlı ve çevresi Çit olarak bilinmektedir. 1890’da Sultan II. Abdülhamit döneminde Hamidabad olarak değiştirilen nahiyenin ismi, Hicri 1321 (1905) Sivas Salnamesi’nde de Hamidabad olarak geçmektedir. Bölgeye ikinci göç hareketi 1911-12 yıllarında yaşanmış olup 1911 yılında ise Hamidabad ismi Ümraniye olmuştur. 1 Ocak 1948 tarihinde çıkarılan bir kanunla Ümraniye ilçe statüsüne kavuşmuş ve ismi İmranlı olarak değiştirilmiştir. İlçe olduktan sonra normal bir gelişim gösteren ilçenin nüfusu, önceleri artış gösterirken çeşitli sebeplere bağlı olarak son yıllarda azalma göstermiştir. 1990 nüfus sayımında 21649’a düşen toplam nüfus 2000 nüfus sayımında ise 13883 olarak tespit edilmiştir. Son TUİK verilerine göre İlçe Nüfusu 3.300’dür.

İMRANLI’NIN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ

Coğrafyası

İlce, il geneline göre dağlık bir yapıya sahiptir. Arazi genellikle bozkır olup, tepelerden oluşmaktadır. Tarıma elverişli alan 12.700 hektar olup, toplam orman alanı ise 4635 hektardır. Dağlar kuzey ve güneyden Kızılırmak Vadisine doğru eğimli bir şekilde alçalırlar. İmranlı’nın kuzey tarafını, ilin en önemli dağları olan Köse Dağları’nın doğu uçları kaplar. İlçenin kuzeydoğusunda bulunan Kızıldağ 3.025 metre yüksekliği ile hem Sivas ilinin en yüksek daği, hem İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgesi´nin kesiştikleri yerdir, hem de yurdumuzun en uzun akarsuyu olan Kızılırmak’ın doğduğu yerdir. İlçenin güneyi ise Divriği’nin dağ silsilesi ile karşılaşır. Burada ise Çengelli Daği (2596m) önemli bir yer işgal eder.

İklim ve Bitki Örtüsü

İlçenin iklimi step ikliminden Karasal iklime geçiş özellikleri gösteren bir yapıdadır. İlçe Karadeniz, Doğu Anadolu ve İç Anadolu bölgesinin kesiştiği bir yerde olmasından ötürü ilçe içerisinde çok değişik mevsimsel farklılıklar göstermektedir. İlçenin Kızıldağ’a bakan bölümü yılın 9 ayı çok soğuk olup sadece 3 ayı bahar mevsimi özelliği gösterir. Çengelli dağı kısmına bakan bölüm ise nispeten daha sıcak ve tarım için daha uygun özellikler gösterir. Kış ayları kar yağışlı ve çok soğuk geçer. Yazları ise kısa süreli, sıcak ve kurak geçer. İlçede genelde ilkbahar ve sonbahar aylarında bol miktarda yağış düşer.

İlçenin bitki örtüsü bozkırdır. Bu nedenle tarıma elverişli olan 12.700 hektar, orman alanları ise 4.635 hektardır. İklim şartlarında ağır olması nedeniyle kavak ve söğütten başka ağaç türü zor yetişmektedir. Meyvecilik yok denecek kadar azdır. Yetiştirilen sebzeler de kış ihtiyacı içindir. Arıcılık çok ilerlemiş durumdadır. Acıdere ırmağı çok zengin bitki örtüsüyle ve ormanlarıyla çok özel bir yerdir. Türkiye’nin en güzel ve doğal balı bu yörede olur. Ayrıca Acıdere ırmağında çok güzel yüzülecek göller ve küçük küçük kumsalar vardır, buralarda yüzülür.

İMRANLI’DA SOSYAL YAPI
İlçe merkezindeki konutların tümü betonarme olup, kıyıda köşede tek tük toprak damlı yerler mevcuttur. Bunlarda zamanla yıkılarak betonarme ve saç yapılmaktadır. Son yıllarda hızlı gelişme ile birlikte modern evler yapılmaya başlanmıştır. Ancak dışarıdan gelen memurlar konut bulmakta güçlük çekmektedir. Toplu ya da sosyal konutlar yapıldığı takdirde bu ihtiyaç giderilmiş olacaktır. Bununla birlikte köylerimizin çoğunda modern evler yapılmaya başlanmıştır.İlçede mevcut eğlence yerleri yoktur. Halkın büyük çoğunluğu zamanını kahvehanelerde geçirmektedir. Bir çok vatandaşın yurtdışında ve İlçe dışında bulunması, İlçe halkının sosyal yaşantısında bazı değişiklikler meydana getirmektedir. Bölgemiz tabii yönden güzelliği, suyu ve havası ile bir dinlenme yeri niteliğindedir.İlçemizde hiç bir sanayi kuruluşu, fabrika ve buna benzer tesis bulunmamaktadır. İlçe halkının büyük çoğunluğu iş bulmak için başka şehirlere  ve yurtdışına gitmektedir. Halen yurtdışında çalışan işçi sayımız 4.000 civarındadır. Sosyal aktivite olarak birkaç tiyatro gösterimi yapılmakta, sportif ve diğer etkinlikler sayesinde sosyal yaşantıya canlılık kazandırılmaktadır.

İMRANLIDA EĞİTİM

Eğitimde Mevcut Durum

Anasınıfı İlköğretim Lise Toplam

Okul Sayısı
8 1 9
2005-2006 Derslik Sayısı 2 52 9 63

Öğrenci Sayısı 16 963 178 1157

Öğretmen Sayısı 1 55 15 71
İlçemiz 1948 yılından önce Zara ilçesine bağlı bir bucak merkezi iken; eğitim, ilçe merkezinde 1 köylerde ise 8 olmak üzere toplam 9 ilkokulda yapılmıştır. Eğitim ve öğretimin bu seviyede düşük olması halkı olumsuz yönde etkilemiş ve bu dönemde kültürel faaliyetler zayıf kalmıştır. İlçe olduktan sonra eğitim ve kültür hizmetleri de buna paralel olarak artmıştır. Halen İlçe merkezinde 5, köylerde ise 4 olmak üzere toplam 8 ilköğretim okulu (bir tanesi Yatılı İlköğretim Bölge Okulu’dur) bulunmaktadır. İlçemizde 1 adet lise vardır. .

Şuanda İlçemiz Karşıyaka mahallesine yapılmakta olan Çok programlı Lise inşaatı Son aşamalarına gelmiş %90’lık bölümü tamamlanmıştır. 2007–2008 Eğitim öğretim yılı sonunda faaliyete başlayacak ve eğitim yeni binada devam edecektir. İlçede herhangi bir yüksek okul bulunmamaktadır. İlçe nüfusuna göre yüksek öğrenim yapanların sayısı %10 dur. Bu itibarla ilçede meslek lisesi ve benzeri okullardan mezunlar arttıkça öğrenim oranı bu nispette yükselecek ve kültür seviyesinde gözle görülür bir artış meydana gelecektir. İlçe merkezinde kurulmuş bulunan halk kütüphanesi eğitim ve kültür faaliyetlerinde bulunmaktadır. Bu güne kadar başta Halk Eğitim bünyesinde açılmış bulunan bir çok kurs ve konferans sayesinde halkın %92 si okur-yazar duruma gelmiştir. Folklor çalışmaları sadece okulların kendi bünyelerinde yapılmaktadır. Çeşitli bayram, kutlama ve anma günlerinde ilçe halkı tarafından folklorumuzdan örnekler sunulmaktadır. Bunun dışında bu amaçla kurulan herhangi bir kuruluş yoktur.

 

 

 

 

 

CEVAP VER